Quá khứ đơn và động từ bất quy tắc THCS Tịnh Khê

Yesterday I went to Mỹ Khê beach and saw my friends. Chỉ một câu kể chuyện hôm qua mà đã có hai động từ bất quy tắc: go → went, see → saw. Thì quá khứ đơn là thì học sinh THCS dùng nhiều nhất khi viết đoạn văn kể lại kỳ nghỉ, một ngày đáng nhớ hay một chuyến đi, nhưng cũng là nơi mất điểm nhiều nhất vì đuôi -ed và bảng động từ bất quy tắc. Bài này dành cho học sinh THCS ở Tịnh Khê và vùng ven biển phía đông Quảng Ngãi (cùng phụ huynh muốn kèm con): cách chia, quy tắc thêm -ed, 3 cách đọc đuôi -ed, 24 động từ bất quy tắc xếp theo nhóm dễ nhớ, 6 lỗi hay gặp và bài luyện có đáp án.

Khi nào dùng thì quá khứ đơn?

Dùng cho hành động đã xảy ra và đã kết thúc tại một thời điểm xác định trong quá khứ. Dấu hiệu nhận biết thường gặp trong đề: yesterday, last night / last week / last summer, … ago (two days ago), in 2020, when I was a child.

Khác với thì hiện tại hoàn thành: I visited Lý Sơn last year (có mốc thời gian rõ → quá khứ đơn); I have visited Lý Sơn twice (không nói khi nào → hiện tại hoàn thành).

Công thức với động từ thường

Với động từ to be thì không dùng did: I/He/She/It was, You/We/They were; phủ định wasn't / weren't; câu hỏi đảo Were you at home?

Quy tắc thêm -ed cho động từ có quy tắc

• Thông thường thêm -ed: work → worked, clean → cleaned.
• Tận cùng bằng e chỉ thêm -d: live → lived, dance → danced.
• Phụ âm + y → đổi y thành i rồi thêm -ed: study → studied, carry → carried. Nguyên âm + y thì giữ nguyên: play → played, stay → stayed.
• Một âm tiết, kết thúc bằng 1 nguyên âm + 1 phụ âm → gấp đôi phụ âm: stop → stopped, plan → planned.

3 cách đọc đuôi -ed

Lưu ý: xét theo âm cuối, không theo chữ cái cuối (laugh tận cùng chữ h nhưng âm /f/ → /t/). Muốn luyện kỹ phát âm, xem thêm bài phát âm tiếng Anh THCS.

24 động từ bất quy tắc, xếp theo nhóm cho dễ thuộc

Đừng học bảng 100 từ theo thứ tự ABC. Hãy học theo nhóm có cùng "kiểu biến đổi" – mỗi ngày 1 nhóm:

Mẹo: mỗi khi gặp động từ mới trong sách, tra xem nó có quy tắc hay không và ghi vào đúng nhóm trong vở. Sau vài tuần, con sẽ có "bảng riêng" dễ nhớ hơn bảng in sẵn.

6 lỗi hay gặp ở học sinh THCS

1. Chia hai lần sau did: Did you went…? → Did you go…?; I didn't saw → I didn't see.
2. Thêm -ed cho động từ bất quy tắc: goed, buyed, teached → went, bought, taught.
3. Quên chia khi có dấu hiệu quá khứ: Last summer we go to the beach → went.
4. Dùng did với to be: Did you be tired? → Were you tired?
5. Sai chính tả -ed: studyed, stoped, plaied → studied, stopped, played.
6. Đọc tất cả đuôi -ed thành "ét": played đọc /pleɪd/, không phải "plây-ét"; chỉ /t/, /d/ mới đọc thành âm tiết /ɪd/.

Bài luyện

A. Chia động từ trong ngoặc:

1. Last Sunday my family (go) ___ to Mỹ Khê beach.
2. We (swim) ___ and (eat) ___ seafood.
3. I (not / see) ___ my cousin there.
4. ___ you (do) ___ your homework yesterday?
5. My little brother (cry) ___ because he (be) ___ tired.
6. She (stop) ___ the bike and (buy) ___ some water.

B. Chọn từ có cách đọc đuôi -ed khác các từ còn lại:

7. a. wanted · b. needed · c. played · d. visited
8. a. watched · b. cleaned · c. looked · d. stopped

Đáp án: 1 went · 2 swam, ate · 3 didn't see · 4 Did … do · 5 cried, was · 6 stopped, bought · 7 c (played /d/, còn lại /ɪd/) · 8 b (cleaned /d/, còn lại /t/).

Lịch ôn 5 ngày, mỗi ngày 15 phút

• Ngày 1: công thức khẳng định – phủ định – câu hỏi; viết 3 câu về việc làm hôm qua.
• Ngày 2: quy tắc thêm -ed và 3 cách đọc; đọc to 10 động từ có quy tắc.
• Ngày 3: 3 nhóm động từ bất quy tắc đầu tiên trong bảng.
• Ngày 4: 3 nhóm còn lại; tự kiểm tra bằng cách che cột quá khứ.
• Ngày 5: viết đoạn 6–8 câu "My last weekend", gạch chân mọi động từ quá khứ và tự soát lại 6 lỗi ở trên.

Muốn nối sang các thì khác, ôn tiếp bài 5 thì cơ bản tiếng Anh THCS và bài used to / be used to (cũng nói về thói quen trong quá khứ).

Câu hỏi thường gặp

Có cần học thuộc cả 3 cột của bảng động từ bất quy tắc không?

Ở THCS, nên thuộc chắc cột 1 và cột 2 trước để dùng thì quá khứ đơn. Cột 3 (quá khứ phân từ) sẽ cần khi học thì hiện tại hoàn thành và câu bị động; có thể học bổ sung theo đúng các nhóm ở trên.

Làm sao biết một động từ có quy tắc hay bất quy tắc?

Không có cách đoán chắc chắn; cách tốt nhất là tra từ điển (mục "past tense") khi gặp từ mới và ghi vào vở theo nhóm. Phần lớn động từ thông dụng nhất (go, see, eat, have, make, take…) lại là bất quy tắc, nên cần học trước.

Phụ huynh không giỏi tiếng Anh thì kèm con thế nào?

Mỗi tối hỏi con 3 câu bằng tiếng Việt về việc trong ngày ("Hôm nay con ăn gì?", "Con đi đâu?") và để con trả lời bằng tiếng Anh ở thì quá khứ. Phụ huynh chỉ cần cầm bảng động từ ở trên để đối chiếu.

Học sinh ở Tịnh Khê muốn học tiếng Anh tại Khả Văn thì liên hệ thế nào?

Gọi hotline 0972 655 977 hoặc gửi email tuyensinh@khavan.edu.vn để được tư vấn lớp phù hợp với trình độ, lịch học, học phí và học thử. Xem thêm trang tiếng Anh tại Quảng Ngãi và Cơ sở 1 Tây Trường Định.

Liên hệ Khả Văn

• Cơ sở 1: Lô E3, KDC Tây Trường Định, TP. Quảng Ngãi
• Cơ sở 2: QL1A, KCN Tịnh Phong, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi
• Hotline: 0972 655 977 · Email: tuyensinh@khavan.edu.vn